Ten skorupiak może pomóc policjantom

Ten skorupiak może pomóc policjantom

Fot. Jens Petersen/CC/wikipedia

Choć ma tylko 20 centymetrów długości, rawka błazen (Odontodactylus scyllarus), skorupiak przypominający wyglądem dużą krewetkę, potrafi zadawać ciosy silne jak bokser - informuje Science.

Rawka błazen należy do rzędu ustonogów i zamieszkuje wody oceanów Spokojnego i Indyjskiego - od wyspy Guam do Afryki Wschodniej. Ma niezwykłe oczy, pozwalające widzieć więcej kolorów niż w przypadku ludzi (widzi w podczerwieni i nadfiolecie) oraz rozpoznawać polaryzację światła. Błyskawicznym ciosem jednego ze swoich młotów (przekształconych szczypiec) potrafi rozbijać muszle i pancerze innych zwierząt morskich.

Uderzenia rawki należą do najszybszych w całym królestwie zwierząt - ich kończyny osiągają prędkość do 23 metrów na sekundę i przyspieszenie ponad 10 000 g. Daje to siłę ciosu rzędu 700 do 1500 newtonów (czyli od 70 do 150 kilogramów), dorównującą ciosowi boksera albo uderzeniu kuli z pistoletu. Potężne uderzenie powoduje zjawisko kawitacji - tworzą się i implodują maleńkie pęcherzyki próżni, które jeszcze wzmacniają niszczycielski efekt.

Siła to jedno, jednak uderzając w twardy pancerz przeciwnika rawka mogłaby się samookaleczyć, gdyby opancerzenie jej własnych kończyn nie było szczególnie mocne. Największe rawki potrafią zabić jednym ciosem sporą rybę, a nawet rozbić akwarium, próbując się z niego wydostać. A jeśli po tysiącach ciosów przekształcona w maczugę kończyna nie wytrzyma, wyrasta im nowa. Ponieważ ludziom palce nie odrastają, lepiej nie próbować złapać rawki rękami - zdarzały wypadki połamania palców.

David Kisailus z University of California w Riverside wraz z kolegami dokładnie zbadał strukturę oręża rawki. Tworzą go trzy warstwy - zewnętrzna składa się z mocnego minerału - hydroksyapatytu, takiego jak w kościach. Mający postać uporządkowanych kryształów hydroksyapatyt tworzy mocną powłokę.

W głębszej warstwie hydroksyapatyt jest mniej uporządkowany, pod nią zaś znajduje się chityna - organiczny polimer, z którego owady i skorupiaki tworzą swoje pancerze. Każda warstwa ma inna sprężystość, toteż pęknięcie jednej nie przenosi się na inne. Chityna tworzy spirale - dlatego ewentualne pękniecie także ma kształt spirali, co tylko w niewielkim stopniu osłabia całą strukturę.

Naukowcy mają nadzieję, że dzięki naśladowaniu rawki uda się stworzyć wytrzymalsze materiały na przykład na kamizelki kuloodporne czy hełmy.

wojsko, skorupiak
PAP
Czytaj także
Polecane galerie