Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
Money.plTechnologie dla biznesuPrzemysłPatentyEP 1857358 T3
Wyszukiwarka patentów
  • od
  • do
Patent EP 1857358 T3


EP 1857358 T3

RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 22.06.2004 07013643.7 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (54) (19) PL (11) PL/EP (13) (51) 1857358 T3 Int.Cl. B63H 25/38 (2006.01) (97) O udzieleniu patentu europejskiego ogłoszono: 07.09.2016 Europejski Biuletyn Patentowy 2016/36 EP 1857358 B1 Tytuł wynalazku: Ster do okrętów (30) (43) Pierwszeństwo: 23.04.2004 DE 202004006453 U Zgłoszenie ogłoszono: 21.11.2007 w Europejskim Biuletynie Patentowym nr 2007/47 (45) O złożeniu tłumaczenia patentu ogłoszono: 28.02.2017 Wiadomości Urzędu Patentowego 2017/02 (73) Uprawniony z patentu: becker marine systems GmbH & Co. KG, Hamburg, DE PL/EP 1857358 T3 (72) Twórca(y) wynalazku: DIRK LEHMANN, Winsen, DE (74) Pełnomocnik: rzecz. pat. Grażyna Palka JWP RZECZNICY PATENTOWI DOROTA RZĄŻEWSKA SP. J. ul. Żelazna 28/30 Sienna Center 00-833 Warszawa Uwaga: W ciągu dziewięciu miesięcy od publikacji informacji o udzieleniu patentu europejskiego, każda osoba może wnieść do Europejskiego Urzędu Patentowego sprzeciw dotyczący udzielonego patentu europejskiego. Sprzeciw wnosi się w formie uzasadnionego na piśmie oświadczenia. Uważa się go za wniesiony dopiero z chwilą wniesienia opłaty za sprzeciw (Art. 99 (1) Konwencji o udzielaniu patentów europejskich). 28514/16/ZWA/GP EP 1 857 358 Ster do okrętów Opis Dziedzina techniki [0001] Wynalazek dotyczy układu steru do szybkich okrętów ze śrubami napędowymi o dużym obciążeniu. Stan techniki [0002] Stery okrętowe, jak stery całkowicie zawieszone lub zrównoważone stery profilowe, z połączoną przegubowo płetwą lub bez, znane są w różnych przykładach wykonania. Znane są także stery okrętowe z twistowanym piórem steru, złożonym z dwóch umieszczonych jeden nad drugim odcinków pióra steru, których zwrócone do śruby napędowej listwy noskowe są tak przemieszczone bocznie, że jedna listwa noskowa jest przemieszczona do lewej burty, a druga listwa noskowa do prawej burty. [0003] Z NL 1 015 629 C znany jest ster z twistowanym piórem steru, złożonym z górnego odcinka pióra steru i dolnego odcinka pióra steru. Zwrócone do śruby napędowej obszary odcinków pióra steru są tak twistowane, że kończące się szpiczaście obszary odcinków pióra steru są wystawione bocznie jako listwy noskowe do prawej burty i do lewej burty. Obszary odwrócone od śruby napędowej przechodzą we wspólną listwę końcową. Profil twistowanego pióra steru jest taki, że listwy noskowe i listwa końcowa przebiegają równolegle do siebie. Obie listwy noskowe mają przebieg w kształcie S. Trzon steru ciągnie się przez całą wysokość pióra steru i jest wprowadzony swoją rurą kokera do obu twistowanych odcinków pióra steru i prowadzony aż do obszaru dennego dolnego odcinka pióra steru. Powierzchnie przekroju przekrojów obu odcinków pióra steru mają taką samą wielkość, przy czym wielkość powierzchni przekroju nie zmniejsza się od góry do dołu. [0004] KR 2001-00009112 A ujawnia pióro steru skręcone na odcinku przedniego obszaru listew noskowych, przy czym skręcenie występuje tylko w pewnych obszarach. W obszarze skręconym ściana boczna ma odpowiednio przebieg prostoliniowy. [0005] GB 332,082 A ujawnia również ster okrętowy z twistowanym piórem steru, którego obszary profilowe, zwrócone do śruby napędowej, mianowicie listwy noskowe, są wystawione bocznie do burty prawej i do burty lewej, przy czym listwy noskowe są wykonane jako wychodzące szpiczaście. Profile przekroju obu odcinków pióra steru są tak wykonane, że położone po stronie lewej burty i prawej burty powierzchnie ścian bocznych obu odcinków pióra steru przebiegają między listwami końcowymi aż do wygiętych bocznie listew noskowych bez sklepienia i prostoliniowo, tak że powierzchnie ścian bocznych nie mają obszarów sklepionych na zewnątrz o różnych stopniach krzywizny. Przy tym wykonanie profilu pióra steru jest takie, że obie powierzchnie przekroju obu umieszczonych jako położone jeden nad drugim odcinków pióra steru mają taką samą wielkość i ciągną się przez całą wysokość pióra steru. Przez kończące się szpiczaście listwy noskowe tworzą się wcięcia o ostrych krawędziach, narażone na kawitację i zniszczenie. Przez profilowe wykonanie tego steru ma być raczej uzyskana poprawa napędu. -2- [0006] Tak więc JP 58-30896 A ujawnia ster do okrętów z twistowanym piórem steru, złożonym z części górnej i dolnej, przy czym obie części są tak skręcone w kierunkach zwróconych do śruby napędowej, że bocznie przemieszczone są tylko dotyczące listew noskowych obszary obu części, natomiast obszary ciągnące się do listew końcowych obu części mają takie same formy przekroju i takie same wymiary przekroju. Listwy noskowe mają według jednego przykładu wykonania przebieg wygięty w kształcie S, natomiast według kolejnego przykładu wykonania listwy noskowe mają przebieg w kształcie S i ukośny. [0007] Z DE 516 085 C znany jest umieszczony za napędem okrętu ster opływowy, przy czym idea wynalazku polega na umieszczeniu osi obrotu w zwróconej do śruby napędowej krawędzi przedniej pióra steru lub w bezpośredniej bliskości przedniej krawędzi steru. Pióro steru ma różne profile. Według jednego przykładu wykonania pióro steru tworzą dwa umieszczone w położeniu jeden nad drugim odcinki, których zwrócone do śruby napędowej listwy noskowe mogą być wychylone bocznie; na przedniej krawędzi pióra steru tworzą się powierzchnie w kształcie łopatek kierujących. Pióro steru ma profil prostokątny, tak że ciągnące się od góry do dołu powierzchnie przekrojów pióra steru są niezmienne i się nie zwężają. Według kolejnego przykładu wykonania zwrócone do śruby napędowej listwy noskowe pióra steru są wykonane jako zakończone szpiczaście, w konsekwencji czego występują uszkodzenia korozyjne przez kawitację. [0008] Ponieważ znane pióro steru nie zwęża się stożkowo ku dołowi, lecz ma od góry do dołu niezmienny przekrój względnie niezmienną wielkość przekroju, wszystkie powierzchnie przekroju mają taką samą wielkość, niezależnie od tego, że górny odcinek pióra steru wychyla się w jedną stronę, a dolny odcinek pióra steru wychyla się w drugą stronę. [0009] Według kolejnego przykładu wykonania pióro steru składa się z dwóch odcinków pióra, umieszczonych jako położone jeden nad drugim. Oba odcinki pióra mają jednakowe przekroje, których największe wygięcie boczne leży na wysokości osi śruby napędowej. Odwrócone od śruby napędowej listwy końcowe nie zbiegają się. Przez to, że te listwy końcowe są umieszczone daleko od siebie, tworzą się zupełnie inne relacje przekrojów. Ponadto zwrócone do śruby napędowej listwy noskowe obu odcinków pióra steru przechodzą w siebie w listwę noskową o prostoliniowym przebiegu. Natomiast każdy odcinek pióra steru ma listwę końcową. [0010] Przedmiotem DE 87 08 276 U jest ster, zwłaszcza zrównoważony ster profilowy do okrętów. Ten ster składa się z pióra steru z połączoną z nim przegubowo płetwą i przyporządkowanej do steru, umieszczonej na napędzanej osi śruby napędowej śruby napędowej, przy czym łożysko kokera steru jest wyposażone jako nośnik wspornikowy w koncentryczny, wzdłużny wewnętrzny otwór wiercony do umieszczenia trzonu steru do pióra steru i jest wykonane jako sięgające do połączonego z końcem trzonu steru pióra steru, przy czym w otworze wierconym wewnętrznym łożyska kokera steru jest przewidziane pierwsze łożysko do osadzenia trzonu steru, przy czym na powierzchni ściany zewnętrznej mniej więcej na tej samej wysokości do pierwszego łożyska jest przewidziane w wewnętrznym wzdłużnym otworze wierconym łożyska kokera steru drugie łożysko do umieszczenia i do podparcia pióra steru, przy czym trzon steru swoim położonym w piórze -3- steru końcem jest prowadzony aż do obszaru środka wału śruby napędowej lub do miejsca poniżej środka wału śruby napędowej. W tym sterze dla trzonu steru są przewidziane dwa łożyska, mianowicie jedno łożysko do osadzenia trzonu steru, przy czym to łożysko jest przewidziane na wzdłużnym wewnętrznym otworze wierconym wykonanego jako nośnik wspornikowy łożyska kokera steru i przewidziane jest kolejne łożysko do podparcia pióra steru. Zadanie, rozwiązanie, zaleta [0011] Zadaniem wynalazku jest stworzenie steru okrętowego, w którym unika się zjawisk erozji steru przez tworzenie się kawitacji, zwłaszcza przy stosowaniu w szybkich okrętach o dużym obciążeniu śrub napędowych i przez który redukuje się zużycie paliwa. [0012] Rozwiązaniem zadania jest układ steru rodzaju opisanego na wstępie, o cechach podanych w zastrzeżeniu patentowym 1. [0013] Zgodnie z tym według wynalazku przewidziano wykonanie układu steru do szybkich okrętów ze śrubami napędowymi o dużym obciążeniu, ze sterem składającym się z pióra steru i śrubą napędową, przyporządkowaną do steru, umieszczoną na napędzanej osi śruby napędowej, przy czym pióro steru składa się z dwóch położonych jeden nad drugim odcinków pióra steru, przy czym zwrócone do śruby napędowej, mające zaokrąglony profil, listwy noskowe obu odcinków pióra steru są tak pozycjonowane, że jedna listwa noskowa jest przemieszczona do lewej burty lub prawej burty, a druga listwa noskowa do prawej burty lub lewej burty, przy czym obie powierzchnie ścian bocznych pióra steru zbiegają się w odwróconej od śruby napędowej listwie końcowej, przy czym górny odcinek pióra steru ma profil przekroju a.) tworzony przez zwróconą do śruby napędowej, rozszerzającą się stożkowo do największej grubości profilu, listwę noskową zwróconej do śruby napędowej powierzchni przekroju, i przy czym a1.) oba tworzone przez przebiegającą w kierunku wzdłużnym pióra steru linię środkową, zwrócone do śruby napędowej odcinki powierzchni przekroju mają różną wielkość, a2.) większy z nich odcinek powierzchni przekroju jest położony po stronie lewej burty, a3.) i mniejszy odcinek powierzchni przekroju jest położony po stronie prawej burty, a4.) i tworzona jest powierzchnia przekroju przylegająca do powierzchni przekroju i zwężająca się stożkowo od największej grubości profilu do listwy końcowej, przy czym a5.) oba utworzone w odwróconym od linii środkowej w śrubie napędowej obszarze profilu przekroju odcinki powierzchni przekroju są wykonane tak samo, i przy czym dolny odcinek pióra steru ma profil przekroju b.) tworzony przez zwróconą do śruby napędowej listwę noskową, poszerzającą się stożkowo do największej grubości profilu, zwróconej do śruby napędowej powierzchni przekroju, przy czym -4- b1.) oba utworzone przez przebiegającą w kierunku wzdłużnym pióra steru linię środkową, zwrócone do śruby napędowej odcinki powierzchni przekroju powierzchni przekroju mają różną wielkość, b2.) większa z nich powierzchnia przekroju jest położona po stronie prawej burty i b3.) mniejsza powierzchnia przekroju jest położona po stronie lewej burty, b4.) i tworzony jest przez przylegającą do powierzchni przekroju i zwężającą się stożkowo od największej grubości profilu do listwy końcowej powierzchnię przekroju, przy czym b5.) oba utworzone w odwróconym od linii środkowej w śrubie napędowej obszarze profilu przekroju odcinki powierzchni przekroju są wykonane tak samo, tak, że zwrócona do śruby napędowej listwa noskowa górnego odcinka pióra steru jest położona po stronie lewej burty względem linii środkowej, a listwa noskowa dolnego odcinka pióra steru po stronie prawej burty względem linii środkowej, i c.) przy czym odcinki powierzchni przekroju profilu przekroju górnego odcinka pióra steru po stronie śruby napędowej mają obszary krawędzi o płaskim przebiegu łuku względnie silnie uwypuklonym przebiegu łuku, przy czym oba odwrócone od śruby napędowej odcinki powierzchni przekroju profilu przekroju górnego odcinka pióra steru mają przebiegające stycznie obszary krawędzi, a odcinek powierzchni przekroju z obszarem krawędzi o silnie uwypuklonym przebiegu łuku jest położony po stronie prawej burty, c1.) przy czym odcinki powierzchni przekroju profilu przekroju dolnego odcinka pióra steru po stronie śruby napędowej mają obszary krawędzi o płaskim przebiegu łuku względnie silnie uwypuklonym przebiegu łuku, przy czym oba odwrócone od śruby napędowej odcinki powierzchni przekroju profilu przekroju dolnego odcinka pióra steru mają przebiegające stycznie obszary krawędzi, a odcinek powierzchni przekroju z obszarem krawędzi o silnie uwypuklonym przebiegu łuku jest położony po stronie lewej burty, i przy czym d.) ster jest wykonany jako ster całkowicie zawieszony i e.) układ steru ma ponadto trzon steru i łożysko kokera steru, przy czym łożysko kokera steru jest wykonane jako nośnik wspornikowy z umieszczonym koncentrycznie, wzdłużnym, wewnętrznym otworem wierconym do umieszczenia trzonu steru dla pióra steru, przy czym łożysko kokera steru jest wykonane jako sięgające do pióra steru, połączonego z końcem trzonu steru, przy czym do osadzenia trzonu steru jest umieszczone tylko jedno łożysko w wewnętrznym, wzdłużnym otworze wierconym w dolnym obszarze końcowym łożyska kokera steru, przy czym trzon steru jest w swoim obszarze końcowym wyprowadzony jednym odcinkiem z łożyska kokera steru i połączony swobodnym, dolnym końcem tego odcinka rozłącznie z piórem steru, przy czym połączenie trzonu steru z piórem steru jest położone powyżej środka wału -5- śruby napędowej, przy czym do umieszczenia dolnego swobodnego końca łożyska kokera steru w piórze steru jest przewidziane wydrążenie lub wcięcie, i przy czym nie jest przewidziane żadne osadzenie między piórem steru i łożyskiem kokera steru. [0014] Zaleta tak wykonanego według wynalazku steru o dwóch odwrotnych lustrzanie profilach przekroju polega z jednej strony na zapobieganiu tworzeniu się pęcherzyków pary, a z drugiej na zapobieganiu zjawiskom erozji na sterze, występującym przez tworzenie się kawitacji w szybkich okrętach ze śrubami napędowymi o dużym obciążeniu. Specjalne wykonanie pióra steru przyczynia się do redukcji zużycia paliwa. Obok znacznej ochrony przed kawitacją występuje także poprawa współczynnika sprawności. Uzyskuje się znaczną oszczędność ciężaru. [0015] Przez to, że listwy noskowe obu odcinków pióra steru są względem siebie przemieszczone, tak że listwa noskowa górnego odcinka pióra steru jest przemieszczona w kierunku lewej burty, a listwa noskowa dolnego odcinka pióra steru jest przemieszczona w kierunku prawej burty, lub listwa noskowa górnego odcinka pióra steru w kierunku prawej burty, a listwa noskowa dolnego odcinka pióra steru w kierunku lewej burty, otrzymuje się odpowiednio dwa odwrotne lustrzanie względem siebie profile przekroju obu odcinków pióra steru. [0016] Według wynalazku przewidziano ponadto układ steru okrętu w połączeniu z jego trzonem steru w łożysku kokera steru. Obie powierzchnie ścian bocznych pióra steru zbiegają się w odwróconej od śruby napędowej listwie końcowej, przy czym łożysko kokera steru jest przewidziane jako nośnik wspornikowy z koncentrycznym wzdłużnym wewnętrznym otworem wierconym do umieszczenia trzonu steru do pióra steru i wykonane jako sięgające do połączonego z końcem trzonu steru pióra steru, przy czym do osadzenia trzonu steru w wewnętrznym wzdłużnym otworze wierconym łożyska kokera steru jest umieszczone łożysko, sięgające swoim swobodnym końcem w wydrążenie, wcięcie lub tym podobne w piórze steru, przy czym trzon steru w swoim obszarze końcowym jest wyprowadzony jednym odcinkiem z łożyska kokera steru i połączony końcem tego odcinka z piórem steru, przy czym między piórem teru i łożyskiem kokera steru nie jest przewidziane żadne osadzenie i przy czym połączenie trzonu steru z piórem steru jest położone powyżej środka wału śruby napędowej, przy czym łożysko wewnętrzne do osadzenia trzonu steru jest umieszczone w łożysku kokera steru w obszarze końcowym łożyska kokera steru. [0017] Zaleta tak wykonanego według wynalazku steru, w którym trzon steru jest osadzony w obszarze końcowym łożyska kokera steru za pomocą łożyska, przy czym połączenie trzonu steru z piórem steru jest położone powyżej środka wału śruby napędowej, przy czym nie wymaga to kolejnego łożyska pióra steru na powierzchni ściany zewnętrznej łożyska kokera steru, polega na tym, że do wymiany wału śruby napędowej trzon steru nie musi być wyciągany z łożyska kokera steru po zdjęciu pióra steru, ponieważ połączenie trzonu steru z piórem steru jest położone powyżej środka wału śruby napędowej. Do tego dochodzi, że pióro steru może mieć bardzo smukły profil. -6- [0018] Ponadto przewidziano, że górny odcinek pióra steru ma profil przekroju jest tworzony przez ciągnącą się od przedniej listwy noskowej do tylnej listwy końcowej i poszerzającą się stożkowo do największej grubości profilu przednią powierzchnię i przyłączającą się do przedniej powierzchni i zwężającą się stożkowo do tylnej listwy końcowej tylną powierzchnię, przy czym oba utworzone przez przebiegającą w kierunku wzdłużnym pióra steru linię środkową przednie odcinki powierzchni mają różną wielkość, z których większy odcinek powierzchni jest położony po stronie lewej burty, a mniejszy odcinek powierzchni po stronie prawej burty, przy czym oba utworzone przez linię środkową w tylnym obszarze profilu przekroju odcinki są wykonane tak samo i że dolny odcinek pióra steru ma profil przekroju tworzony przez ciągnącą się od przedniej listwy noskowej do tylnej listwy końcowej i poszerzającą się stożkowo do największej grubości profilu przednią powierzchnię i przyłączającą się do przedniej powierzchni tylną powierzchnię, przy czym oba utworzone przez przebiegającą w kierunku wzdłużnym pióra steru linię środkową przednie odcinki powierzchni mają różną wielkość, z których większy odcinek powierzchni jest położony po stronie prawej burty, a mniejszy odcinek powierzchni po stronie lewej burty, przy czym oba utworzone przez linię środkową w tylnym obszarze profilu przekroju odcinki są wykonane tak samo, tak że przyporządkowana do śruby napędowej listwa noskowa górnego odcinka pióra steru jest położona po stronie lewej burty od linii środkowej, a listwa noskowa dolnego odcinka pióra steru po stronie prawej burty od linii środkowej. [0019] Oba położone po stronie śruby napędowej odcinki powierzchni profilu przekroju górnego odcinka pióra steru mają obszary krawędzi z płaskim przebiegiem łuku i uwypuklonym przebiegiem łuku, przy czym oba odwrócone od śruby napędowej odcinki powierzchni profilu przekroju górnego odcinka pióra steru mają przebiegające stycznie obszary krawędzi, przy czym odcinek powierzchni z obszarem krawędzi o uwypuklonym przebiegu łuku jest położony po stronie prawej burty. [0020] Oba położone po stronie śruby napędowej odcinki powierzchni profilu przekroju dolnego odcinka pióra steru mają obszary krawędzi z płaskim przebiegiem łuku i uwypuklonym przebiegiem łuku, przy czym oba odwrócone od śruby napędowej odcinki powierzchni profilu przekroju dolnego odcinka pióra steru mają przebiegające stycznie obszary krawędzi, przy czym odcinek powierzchni z obszarem krawędzi o uwypuklonym przebiegu łuku jest położony po stronie lewej burty. [0021] Kolejny przykład wykonania wynalazku przewiduje w obszarze wspólnej dla górnego odcinka pióra steru i dolnego odcinka pióra steru listwy końcowej przyłączenie przegubowe płetwy do pióra steru. Krótki opis rysunku [0022] Poniżej przykłady wykonania wynalazku będą objaśnione bliżej na podstawie rysunku. Pokazuje on: Fig. 1 układ steru z pióra steru i trzonu steru z przyporządkowaną do pióra steru śrubą napędową, Fig. 2A widok poglądowy pióra steru, -7- Fig. 2B widok od przodu pióra steru według fig. 2A, Fig. 3 pióro steru według fig. 2A z wrysowanymi kształtami przekroju w górnym odcinku pióra steru i w dolnym odcinku pióra steru, Fig. 4 widok z góry profilu przekroju górnego odcinka pióra steru, Fig. 5 widok z góry profilu przekroju dolnego odcinka pióra steru, Fig. 6 układ steru z osadzonym w łożysku kokera steru trzonem steru i położonym powyżej środka wału śruby napędowej punktem zamocowania trzonu steru z piórem steru, Fig. 7 przekrój pionowy według linii VII-VII na fig. 6 i Fig. 8 schematyczne przedstawienie układu łożyskowego między trzonem steru i kokerem steru. Szczegółowy opis wynalazku i najkorzystniejszy przykład wykonania wynalazku [0023] W przedstawionym na fig. 1 przykładzie wykonania steru liczbą 110 oznaczono bryłę okrętu, 120 ? łożysko kokera steru, 100 ? pióro steru i 140 ? trzon steru. Do pióra 100 steru jest przyporządkowana śruba napędowa 220. [0024] Pióro 100 steru według fig. 2A, 2B i 3 ma dwa położone jeden nad drugim odcinki 10, 20 pióra steru, których zwrócone do śruby napędowej 220 przednie listwy noskowe 11, 31 są tak przemieszczone, że jedna listwa noskowa 11 jest przemieszczona do lewej burty BB, a druga listwa noskowa 21 do prawej burty SB. Obie powierzchnie ścian bocznych 100a, 100b pióra 100 steru zbiegają się w odwróconej od śruby napędowej 220 listwie końcowej 30. [0025] Górny i dolny odcinki 10, 20 pióra 100 steru są przy tym wykonane następująco: Górny odcinek 10 pióra steru ma według fig. 4 profil przekroju 12, tworzony przez rozszerzającą się stożkowo od przedniej listwy noskowej 11 do listwy końcowej 30 do największej grubości 13 profilu przednią powierzchnię 14. Do tej przedniej powierzchni 14 przylega ciągnąca się do listwy końcowej 30 tylna powierzchnia 15, zwężająca się do listwy końcowej 30. Przednia powierzchnia 14 jest dzielona przez przebiegającą w kierunku wzdłużnym pióra 100 steru linię środkową M1 na dwa odcinki 14a, 14b powierzchni, mające różną wielkość. [0026] Większy odcinek 14a powierzchni jest położony po stronie lewej burty, a mniejszy odcinek 14b powierzchni jest zwrócony do strony prawej burty. Tylna powierzchnia 15 jest również dzielona przez linię środkową M1 na dwa odcinki 15a, 15b powierzchni. Tutaj oba odcinki 15a, 15b powierzchni mają taką samą wielkość i jednakowy kształt. [0027] Oba położone po stronie śruby napędowej odcinki 14a, 14b powierzchni przekroju 12 górnego odcinka 10 pióra steru mają obszary krawędzi 16, 16a z płaskim przebiegiem łuku 16?a, przy czym obie odwrócone od śruby napędowej 220 powierzchnie 15a, 15b profilu przekroju 12 górnego odcinka 10 pióra steru mają przebiegające stycznie obszary krawędzi 17, 17a. [0028] Odcinek 14b powierzchni z obszarem krawędzi 16a o silnie uwypuklonym przebiegu łuku 16?a jest położony po stronie prawej burty. -8- [0029] Dolny odcinek 20 pióra steru ma według fig. 5 odwrotny lustrzanie profil przekroju 22. Ten profil przekroju 20 ciągnie się od poszerzającej się stożkowo od przedniej listwy noskowej 21 do listwy końcowej 30 do największej grubości 23 profilu powierzchni. Do tej przedniej powierzchni 24 przylega ciągnąca się do listwy końcowej 30 powierzchnia 25, zwężająca się do listwy końcowej 30. Przednia powierzchnia 24 jest dzielona przez przebiegającą w kierunku wzdłużnym pióra 100 steru linię środkową M2 na dwa odcinki 24a, 24b powierzchni, mające różną wielkość. Przy tym większy odcinek 24b powierzchni jest położony po stronie prawej burty, a mniejszy odcinek 24a powierzchni jest zwrócony do strony lewej burty. Tylna powierzchnia 25 jest również dzielona linią środkową M2 na dwa odcinki 25a, 25b powierzchni. Tutaj oba odcinki 25a, 25b powierzchni mają taką samą wielkość i jednakowy kształt. [0030] Oba położone po stronie śruby napędowej odcinki 24a, 24b powierzchni profilu przekroju 22 dolnego odcinka 20 pióra steru mają obszary krawędzi 26, 26a z płaskim przebiegiem łuku 26? i uwypuklonym przebiegiem łuku 26?a, przy czym obie odwrócone od śruby napędowej 220 powierzchnie 25a, 25b profilu przekroju 22 dolnego odcinka 20 pióra steru mają przebiegające stycznie obszary krawędzi 27, 27a. odcinek 24b powierzchni z obszarem krawędzi 26?a o silnie uwypuklonym przebiegu łuku 26?a jest położony po stronie lewej burty. [0031] Wykonanie i układ obu odcinków 10, 20 pióra steru powoduje, że przyporządkowana do śruby napędowej 220 listwa noskowa 11 górnego odcinka 10 pióra steru jest położona po stronie lewej burty do linii środkowej M1, a listwa noskowa 21 dolnego odcinka 20 pióra steru po stronie prawej burty do linii środkowej M2, przy czym oba odcinki 10, 20 pióra steru łączą się w tylnym obszarze pióra 100 steru w listwie końcowej 30. [0032] Według fig. 2A, 2B, 3, 4 i 5 oba odcinki 10, 20 pióra 100 steru z profilami przekroju 12, 22 są tak umieszczone względem siebie, że odcinki ścian bocznych pióra steru, położone w obszarze silnie zakrzywionych przebiegów łuków 16?a i 26?a odcinków 14b i 24b powierzchni po stronie lewej burty i po stronie prawej burty, są następnie zwrócone do odcinka 14b powierzchni profilu przekroju 12 strony lewej burty i odcinka 24b powierzchni profilu przekroju 22 strony prawej burty, tak że listwy noskowe 11, 21 obu odcinków 10, 20 pióra steru są położone po stronie lewej burty i po stronie prawej burty. [0033] Wynalazek obejmuje jednak także przykład wykonania steru, według którego oba odcinki 10, 20 pióra 100 steru o profilach przekroju 12, 22 są tak umieszczone względem siebie, że odcinki ścian bocznych pióra steru są położone w obszarze silnie zakrzywionych przebiegów łuków 16?a, 26?a odcinków 14b i 24b powierzchni po stronie lewej burty i po stronie prawej burty, przy czym wtedy odcinek 14b powierzchni profilu przekroju 12 jest zwrócony do strony lewej burty, a odcinek 24b powierzchni profilu przekroju 22 do strony prawej burty, tak że listwy noskowe 11, 21 obu odcinków 10, 20 pióra steru są położone po stronie prawej burty i po stronie lewej burty. [0034] W przedstawionym na fig. 6 do 8 przykładzie wykonania steru liczbą 110 oznaczono bryłę okrętu, 120 ? łożysko kokera steru, 100 ? pióro steru i 140 ? trzon steru. Do pióra 100 -9- steru jest przyłączona przegubowo płetwa 135. Pióro 100 steru ma korzystnie cylindryczne wcięcie 155 do umieszczenia swobodnego końca 120b łożyska 120 kokera steru. [0035] Łożysko 120 kokera steru jest wyposażone w koncentryczny, wzdłużny wewnętrzny otwór wiercony 125 do umieszczenia trzonu 140 steru dla pióra 100 steru. Ponadto łożysko 120 kokera steru jest wykonane jako sięgające do połączonego z końcem trzonu steru pióra 100 steru. W swoim wewnętrznym otworze wierconym 125 łożysko 120 kokera steru ma łożysko 150 do osadzenia trzonu 140 steru, przy czym korzystnie to łożysko 150 jest umieszczone w dolnym obszarze końcowym 120b łożyska 120 kokera steru. Trzon 140 steru jest wyprowadzony swoim końcem 140b odcinkiem 145 z łożyska 120 kokera steru. Swobodny dolny koniec tego przedłużonego odcinka 145 trzonu 140 steru jest trwale połączony z piórem 100 steru przy 170, przy czym jednak także tutaj przewidziano połączenie umożliwiające odłączenie pióra 100 steru od trzonu 140 steru, kiedy wał śruby napędowej wymaga wymiany. Przy tym połączenie trzonu 140 steru w obszarze 170 z piórem 100 steru jest położone powyżej środka 200 wału śruby napędowej, tak że do wymontowania wału śruby napędowej trzeba jedynie zdjąć pióro 100 steru z trzonu 140 steru, natomiast nie jest konieczne wyciągnięcie trzonu 140 steru z łożyska 120 kokera steru, ponieważ zarówno swobodny dolny koniec 120b łożyska 120 kokera steru, jak też swobodny dolny koniec trzonu steru są położone powyżej środka wału śruby napędowej. W tym pokazanym na fig. 1 do 3 przykładzie wykonania jest przewidziane tylko jedno łożysko wewnętrzne 150 do osadzenia trzonu 140 steru w łożysku 120 kokera steru; kolejne łożysko pióra 100 steru na ścianie zewnętrznej łożyska 120 kokera steru odpada. Do umieszczenia swobodnego dolnego końca 120b łożyska 120 kokera steru pióro 100 steru wyposażone w zaznaczone przy 160 wcięcie względnie wydrążenie. [0036] W tym sterze łożysko 120 kokera steru jest wyposażone jako nośnik wspornikowy w koncentryczny, wzdłużny wewnętrzny otwór wiercony 125 do umieszczenia trzonu 140 steru dla pióra 100 steru. Ponadto łożysko 120 kokera steru jest wykonane jako sięgające do połączonego z końcem trzonu steru pióra 100 steru i ma w swoim wewnętrznym otworze wierconym 125 łożysko 150 do osadzenia trzonu 140 steru w łożysku 120 kokera steru. Swoim swobodnym końcem 120b łożysko 120 kokera steru sięga do wydrążenia lub wcięcia 160 w piórze 100 steru, przy czym trzon 140 steru jest wyprowadzony w swoim obszarze końcowym 140b odcinkiem 145 z łożyska 120 kokera steru. Swobodnym końcem tego przedłużonego odcinka 145 trzon 140 steru jest połączony z piórem 100 steru, przy czym połączenie trzonu 140 steru z piórem 100 steru jest położone powyżej środka 200 wału śruby napędowej. W obszarze końcowym 120b łożyska 120 kokera steru jest korzystnie przewidziane łożysko wewnętrzne 150. [0037] Wynalazek nie ogranicza się do opisanych powyżej i przedstawionych na figurach przykładów wykonania. Różnice w umieszczeniu łożyska w obszarze łożyska 120 kokera steru i trzonu 140 steru są zawarte w zakresie wynalazku, podobnie jak inne wykonanie cylindrycznego wcięcia 160 w piórze 11 steru. Grażyna Palka Rzecznik patentowy -10- Zastrzeżenia patentowe 1. Układ steru do szybkich okrętów ze śrubami napędowymi o dużym obciążeniu, ze sterem składającym się z pióra (100) steru i śrubą napędową (220), przyporządkowaną do steru, umieszczoną na napędzanej osi (225) śruby napędowej, przy czym pióro (100) steru składa się z dwóch położonych jeden nad drugim odcinków (10, 20) pióra steru, przy czym zwrócone do śruby napędowej (220), mające zaokrąglony profil, listwy noskowe (11, 21) obu odcinków (10, 20) pióra steru są tak pozycjonowane, że jedna listwa noskowa (11) jest przemieszczona do lewej burty (BB) lub prawej burty (SB), a druga listwa noskowa (21) do prawej burty (SB) lub lewej burty (BB), przy czym obie powierzchnie ścian bocznych pióra (100) steru zbiegają się w odwróconej od śruby napędowej (220) listwie końcowej (30), przy czym górny odcinek (10) ma profil przekroju (12) a.) tworzony przez zwróconą do śruby napędowej (220), rozszerzającą się stożkowo do największej grubości (13) profilu, listwę noskową zwróconej do śruby napędowej (220) powierzchni przekroju (14), i przy czym a1.) oba tworzone przez przebiegającą w kierunku wzdłużnym pióra (100) steru linię środkową (M1), zwrócone do śruby napędowej (220) odcinki (14a; 14b) powierzchni przekroju (14) mają różną wielkość, a2.) większy z nich odcinek (14a) powierzchni przekroju jest położony po stronie lewej burty, a3.) i mniejszy odcinek (14b) powierzchni przekroju jest położony po stronie prawej burty, a4.) i tworzona jest powierzchnia przekroju (15) przylegająca do powierzchni przekroju (14) i zwężająca się stożkowo od największej grubości (13) profilu do listwy końcowej (30), przy czym a5.) oba utworzone w odwróconym od linii środkowej (M1) w śrubie napędowej (220) obszarze profilu przekroju (12) odcinki (15a, 15b) powierzchni przekroju (15) są wykonane tak samo, i przy czym dolny odcinek (20) pióra steru ma profil przekroju (22) b.) tworzony przez zwróconą do śruby napędowej (220) listwę noskową (21), poszerzającą się stożkowo do największej grubości (23) profilu, zwróconej do śruby napędowej (220) powierzchni przekroju (24), przy czym b1.) oba utworzone przez przebiegającą w kierunku wzdłużnym pióra (100) steru linię środkową (M2), zwrócone do śruby napędowej (220) odcinki (24a, 24b) powierzchni przekroju (24) mają różną wielkość, b2.) większa z nich powierzchnia przekroju (24b) jest położona po stronie prawej burty i b3.) mniejsza powierzchnia przekroju (24a) jest położona po stronie lewej burty, b4.) i tworzony jest przez przylegającą do powierzchni przekroju (24) i zwężającą się stożkowo od największej grubości (13) profilu do listwy końcowej (30) powierzchnię przekroju (25), przy czym -11- b5.) oba utworzone w odwróconym od linii środkowej (M2) w śrubie napędowej (220) obszarze profilu przekroju (22) odcinki (25a, 25b) powierzchni przekroju (25) są wykonane tak samo, tak, że zwrócona do śruby napędowej (220) listwa noskowa (11) górnego odcinka (10) pióra steru jest położona po stronie lewej burty względem linii środkowej (M1), a listwa noskowa (21) dolnego odcinka (20) pióra steru po stronie prawej burty względem linii środkowej (M2), i c.) przy czym odcinki (14a, 14b) powierzchni przekroju profilu przekroju (12) górnego odcinka (10) pióra steru po stronie śruby napędowej mają obszary krawędzi (16, 16a) o płaskim przebiegu łuku (16?) względnie silnie uwypuklonym przebiegu łuku (16?a), przy czym oba odwrócone od śruby napędowej (220) odcinki (15a, 15b) powierzchni przekroju profilu przekroju (12) górnego odcinka (10) pióra steru mają przebiegające stycznie obszary krawędzi (17, 17a), a odcinek (14b) powierzchni przekroju z obszarem krawędzi (16a) o silnie uwypuklonym przebiegu łuku (16?a) jest położony po stronie prawej burty, c1.) przy czym odcinki (24a, 24b) powierzchni przekroju profilu przekroju (22) dolnego odcinka (20) pióra steru po stronie śruby napędowej mają obszary krawędzi (26, 26a) o płaskim przebiegu łuku (26?) względnie silnie uwypuklonym przebiegu łuku (26?a), przy czym oba odwrócone od śruby napędowej (220) odcinki (25a, 25b) powierzchni przekroju profilu przekroju (22) dolnego odcinka (20) pióra steru mają przebiegające stycznie obszary krawędzi (27, 27a), a odcinek (24b) powierzchni przekroju z obszarem krawędzi (26a) o silnie uwypuklonym przebiegu łuku (26?a) jest położony po stronie lewej burty, znamienny tym, że d.) ster jest wykonany jako ster całkowicie zawieszony i e.) układ steru ma ponadto trzon (140) steru i łożysko (120) kokera steru, przy czym łożysko (120) kokera steru jest wykonane jako nośnik wspornikowy z umieszczonym koncentrycznie, wzdłużnym, wewnętrznym otworem wierconym (125) do umieszczenia trzonu (140) steru dla pióra (100) steru, przy czym łożysko (120) kokera steru jest wykonane jako sięgające do pióra (100) steru, połączonego z końcem trzonu steru, przy czym do osadzenia trzonu (140) steru jest umieszczone tylko jedno łożysko (150) w wewnętrznym, wzdłużnym otworze wierconym (125) w dolnym obszarze końcowym łożyska (120) kokera steru, przy czym trzon (140) steru jest w swoim obszarze końcowym (140b) wyprowadzony jednym odcinkiem (145) z łożyska (120) kokera steru i połączony swobodnym, dolnym końcem tego odcinka (145) rozłącznie z piórem (100) steru, przy czym połączenie trzonu (140) steru z piórem (100) steru jest położone powyżej środka (200) wału śruby napędowej, przy czym do umieszczenia dolnego swobodnego końca (120b) łożyska (120) kokera steru w piórze (100) steru jest przewidziane wydrążenie lub wcięcie (160), i przy czym nie jest przewidziane żadne osadzenie między piórem (100) steru i łożyskiem (120) kokera steru. Grażyna Palka Rzecznik patentowy -12- -13- -14- -15- -16- -17-

















Grupy dyskusyjne