Money.plTechnologie dla biznesuPrzemysłPatentyPL 91993 B2
Wyszukiwarka patentów
  • od
  • do
Patent PL 91993 B2


PL 91993 B2

POLSKA OPIS PATENTOWY RZECZPOSPOLITA LUDOWA 91993 C07d 27/04 PATENTU TYMCZASOWEGO Patent tymczasowy dodatkowy do patentu Zgłoszono: 27,11.74 (P. 175991) Int. a1. C07D 207/08 MKP Pierwszeństwo: URZĄD PATENTOWY PRL Zgłoszenie ogłoszono: 03.11.75 CZYTELNIA Urzędu Patecrt?wego Polskiej fizeczypDsiicli.ej Luaowej Opis patentowy opublikowano: 30.06.1977 Twórcywynalazku: Andrzej Fabrycy, Stanisław Bal, Janusz Baran, Zofia Wiehert-Tur Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Szczecińska, Szczecin (Polska) Sposób wytwarzania 1-metylo-2-(2-hydroksyetylo)pirolidyny Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania 1-metylo-2-(2-hydroksyetylo)-pirolidyny używanej w syntezie organicznej zwłaszcza do otrzymywania środków leczniczych. Znane dotychczas sposoby otrzymywania 1-metylo-2-(2-hydroksyetylo)pirolidyny polegają bądź na reakcji estrów kwasu j3-ketoadypinowego lub /3-hydromukonowego z metyloamina, a następnie redukcji utworzonych estrów kwasu 1-metylo-5-okso-2-pirolinylo (względnie pirolidylo)octowego przy pomocy glinowodorku litu w środowisku czterohydrofuranu (Yao-Hua Wu, J.R. Corrigan, R.F. Feldkamp, J.Org.Chem., 26, 1531 (1961), bądź też wychodzą z pirolu lub jego N-metylopochodnej (brytyjski opis patentowy Nr 815 844). Wadą pierwszej grupy metod jest trudna dostępność substratów oraz stosunkowo duże zużycie kosztowne? go środka redukującego i rozpuszczalnika. Metody oparte na pirolu lub jego N-metylopochodnej są jeszcze mniej przydatne ze względu na pracochłonność, wieloetapowość i,nisTcie wydajności. Celem wynalazku jest usunięcie powyższych niedogodności poprzez ppracowanie nowej metody syntezy. Sposób wytwarzania 1-metylo-2-(2-hydroksyetylo)pirolidyny według wynalazku polega na reakcji N-metylopirolidonu-2 stosowanego najkorzystniej w nadmiarze 0,2?20 moli z estrami winylowymi kwasów karboksylowych prowadzonej w obecności inicjatorów wolnych rodników, korzystnie organicznych nadtlenków w tempera? turze 100-180°C, najlepiej w temperaturze około 150°C, a następnie redukcji otrzymanych estrów wodorem nad katalizatorem lub też przy pomocy kompleksowych wodorków metali. Zużycie środków redukujących, zwłaszcza kosztownych kompleksowych wodorków metali można zmniejszyć poddając redukcji zamiast otrzymanych estrów produkt ich hydrolizy, 1-metylo-5-(2-hydroksyetylo)pirolidon-2. ? Zaletą sposobu według wynalazku jest zastosowanie łatwo dostępnego i stosunkowo taniego N-metylopiro- lidonu-2, prostszy przebieg redukcji oraz możliwość użycia mniejszych ilości tańszych rozpuszczalników. Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w poniższych przykładach wykonania: P r z y k ł a d I. Do 4,0 moli N-metylopirolidonu-2 wkrapla się roztwór 0,64 mola octanu winylu i 0,88 mola nadtlenku trzeciorzędowego butylu w temperaturze około 155°C w czasie 4 godzin. Po wprowadzeniu całej objętości roztworu mieszanie kontynuuje się przez 1 godzinę, po czym otrzymaną mieszaninę reakcyjną 2 91993 poddaje się destylacji frakcjonowanej pod zmniejszonym ciśnieniem. Po oddestylowaniu nadmiaru N-metylopirolidonu-2 (który bez dalszego oczyszczania może być użyty powtórnie do syntezy), zbiera się frakcję 0 temperaturze wrzenia 139?141°C pod ciśnieniem 3 Tr i n2D5 =,1,4722. Otrzymuje się 0,4 mola 1-metylo-5-acetoksyetylopirolidonu-2. Otrzymany związek rozpuszcza się w 200 cm3 bezwodnego eteru etylowego iwkrapla przy ciągłym mieszaniu w atmosferze azotu do zawiesiny 0,5 mola glinowodorku litu w 200 cm3 eteru w ciągu 1 godziny w temperaturze wrzenia eteru, po czym ogrzewa przez dalsze 3 godziny. Po ochłodzeniu do temperatury 0°C wkrapla się wciągu 1 godziny 2,16 mola wody. Wydzielony osad odsącza się i przemywa trzykrotnie 100 cm3 bezwodnego etanolu. Przesącz eterowy i,ekstrakt etanolowy suszy się bezwodnym siarczanem magnezu. Pozostałość po oddestylowaniu rozpuszczalników łączy się i poddaje destylacji frakcjonowanej pod zmniejszo? nym ciśnieniem. Otrzymuje się 0,25 mola 1 -metylo-2-(2-hydroksyetylo)pirolidyny. P r z y k ł a d II. Do 4,0 moli N-metylopirolidonu-2 wkrapla się roztwór 0,85 mola octanu winylu i 0,08 mola nadtlenku trzeciorzędowego butylu w temperaturze około 155°C w czasie 4,5 godziny. Po wprowadzeniu całej objętości roztworu mieszanie kontynuuje się przez 1 godzinę, po czym otrzymaną mieszaninę reakcyjną poddaje się destylacji pod zmniejszonym ciśnieniem zbierając frakcję o temperaturze wrzenia 125?127°C pod ciśnieniem 2,5 Tr. Otrzymuje się 0,4 mola 1-metylo-5-acetoksyetylopirolidonu-2. Otrzymany związek rozpuszcza się w 250 cm3 bezwodnego dioksanu, umieszczą w autoklawie o pojem* ności 1000 cm3 i dodaje 20 g katalizatora miedziowo-chromowego (katalizator Adkinsa). Po przepłukaniu autoklawu azotem napełnia się go wodorem do ciśnienia 115 kG/cm2 i ogrzewa do temperatury 255°C w ciągu 1 godziny. Po ochłodzeniu do temperatury 20°C autoklaw odgazowuje się (uwaga, wodór) i odsącza się katalizator. Przesącz suszy się się bezwodnym siarczanem magnezu. Pozostałość po oddestylowaniu dioksanu poddaje się destylacji próżniowej pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 0,18 mola 1-metylo-2-(2-hydroksyetylo)pirolidyny. Przykład III. Do 3 moli N-metylopirolidonu-2 wkrapla się roztwór 0,72 mola octanu winylu i 0,05 mola nadtlenku trzeciorzędowego butylu w temperaturze 140?150°C w czasie 3 godzin. Po wprowadzeniu całej objętości roztworu mieszanie kontynuuje się przez 1 godzinę, po czym otrzymaną mieszaninę reakcyjną destyluje się pod zmniejszonym ciśnieniem zbierając frakcję o temperaturze wrzenia 125?127°C pod ciśnieniem 2,5 Tr.Otrzymuje się 0,4 mola 1-metylo-5-acetoksyetylopirolidonu-2. Następnie mieszaninę 500 cm3 20% kwasu siarkowego i 0,4 mola 1-metylo-5-acetoksyetylopirolidonu-2 ogrzewa się do wrzenia w czasie 12 godzin. Otrzymany produkt traktuje się 50% roztworem wodorotlenku sodowego do odczynu obojętnego, po czym ekstrahuje 3 X 100 cm3 eteru. Wyciągi eterowe suszy się bezwodnym siarczanem magnezowym przez 24 godziny. Roztwór eterowy 1-metylo-5-(2-hydroksyetylo)pirolidonu-2 wkrapla się do zawiesiny 0,3 mola glinowodorku litu w 150 cm3 eteru wciągu 2 godzin w temperaturze wrzenia, po czym ogrzewa przed dalsze 4 godziny. Po ochłodzeniu do temperatury 0°C wkrapla się w ciągu 1 godziny, 1,8 mola wody. Wydzielony osad odsącza się i przemywa trzykorotnie 100 cm3 bezwodnego etanolu. Przesącz eterowy i ekstrakt etanolowy suszy się bezwodnym siarczanem magnezowym. Pozostałości po oddestylowaniu rozpuszczalników łączy się i destyluje pod zmniejszonym ciśnieniem. Otrzymuje się 0,21 mola 1-metylo-2-(2-hydroksyetylo)pirolidyny. Przykład IV. Do 4,0 moli N-metylopirolidonu-2 wkrapla się roztwór 0,85 mola octanu winylu i 0,08 mola nadtlenku trzeciorzędowego butylu w temperaturze około 155°C w czasie 4,5 godziny. Po wprowadzeniu całej objętości roztworu mieszanie kontynuuje się przez 1 godzinę, po czym otrzymaną mieszaninę reakcyjną destyluje się pod zmniejszonym ciśnieniem zbierając frakcję o temperaturze wrzenia 139?141°C pod ciśnieniem 3Tr. Otrzymuje się 0,4 mola 1-metylo-5-acetoksyetylopirolidonu-2. Następnie mieszaninę 500 cm3 25% kwasu siarkowego i 0,4 mola 1-metylo-5-acetoksyetylopirolidonu-2 ogrzewa się do wrzenia w czasie 10 godzin. Otrzymany produkt traktuje się 50% roztworem wodorotlenku sodowego do odczynu obojętnego, po czym ekstrahuje 4 X 100 cm3 chlorku metylenu. Otrzymany wyciąg suszy się bezwodnym siarczanem magnezu przez 24 godziny. Po oddestylowaniu chlorku metylenu rozpuszcza się pozostałość w 200 cm3 bezwodnego dioksanu i dodaje 20 g katalizatora miedziowo-chromowego. Po przepłukaniu autoklawu napełnia się go wodorem do ciśnienia 130 kG/cm2 i ogrzewa się do temperatury 250°C w ciągu 1 godziny. Po ochłodzeniu do temperatury 20°C autoklaw odgazowuje się i odsącza katalizator. Przesącz suszy się bezwodnym siarczanem magnezu. Po oddestylowaniu dioksanu pozostałość poddaje się destylacji pod zmniejszonym ciśnieniem, otrzymując 0,18 mola 1-metylo-2-(2-hydroksyetylo)pirolidyny. Zastrzeżenia patentowe 1. Sposób wytwarzania 1-metylo-2-(2-hydroksyetylo)pirolidyny, znamienny tym, że N-metylopirolidon-2 ogrzewa się z estrami winylowymi kwasów karboksylowych w obecności inicjatorów wolnych rodników, korzystnie nadtlenków organicznych, w temperaturze 100-180°C, najlepiej w temperaturze około 150°C, 91993 3 a uzyskany produkt pośredni 1 m0tyló-6-(2-acyloksyetylo)pirolidon-2 poddaje się redukcji wodorem nad katali? zatorem lub przy pomocy kompleksowych wodorków metali. 2. Sposób według żastn, 1; inamienny tym, że N-metylopirolidon-2 stosuje się najkorzystniej w nadmiarze 0,2?20 moli. i 3. Sposób wytwarzania 1-ffietylo-2<(2*hydroksyetylo)pirolidyny, znamienny tym, że N-metylopiro? lidon-2 ogrzewa się z estrami winylowymi kwasów karboksylowych w obecności inicjatorów wolnych rodników, korzystnie nadltenków ,organicznych, w temperaturze 100?180°C, najlepiej w temperaturze około 150°C, a uzyskany produkt pośredni 1-metylo-5-(2-acylóksyetylo)pirolidon-2 poddaje się hydrolizie w środowisku kwaśnym lub alkalicznym i otrzymany 1-metyl0-5-(2-hydroksyetylo)pirolidon-2 poddaje się redukcji wodorem nad katalizatorem lub przy pomocy kompleksowych wodorków metali. 4. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, że N-metylopirolidon-2 stosuje się najkorzystniej w nadmiarze 0,2?20 moli. <


Grupy dyskusyjne